Vocht en schimmel op je boot: zo houd je de kajuit droog deze winter

Je stapt na een paar weken weer aan boord en de geur komt je tegemoet: muf, klam, een beetje als een kelder. De ramen zijn beslagen en onder de kussens zitten de eerste grijze vlekken. Vocht is in de winter een van de grootste oorzaken van schade aan boord, en het begint meestal ongemerkt.

Waarom het zo snel misgaat

Warme lucht kan meer vocht bevatten dan koude lucht. Zodra die lucht afkoelt, slaat het water neer op de koudste plekken: ramen, de binnenkant van de romp, de onderkant van matrassen. In een kajuit komt er voortdurend vocht bij, van je adem, van koken en van natte jassen en handdoeken. Zit de boot helemaal dicht, dan kan dat vocht nergens heen.

Verzekeraar Univé noemt slechte ventilatie dan ook een klassieke fout bij het overwinteren: een volledig afgesloten boot lijkt veilig, maar vergroot juist de kans op schimmel en condens.

Zo pak je het aan

  • Laat lucht door je boot gaan. Een raampje of luik op een kier, ook als het vriest, doet meer dan je denkt. Buitenlucht is in de winter meestal droger dan de lucht in je kajuit.
  • Haal kussens van boord of zet ze rechtop. Zo kan de lucht er langs en blijft de onderkant droog. Dat is het advies uit een winterklaar-gids van jachthaven e-Captain.
  • Zet interne luiken en bakskisten open. Dan circuleert de lucht ook in de hoekjes waar je nooit kijkt.
  • Haal weg wat niet tegen vocht kan. Kleding, slaapzakken, papieren kaarten, boeken: ze liggen beter thuis.
  • Breng niets nats aan boord. Droog je regenkleding thuis, niet in de kajuit.
  • Check het zeil. Zit er een afdekzeil over je boot? Kijk af en toe of het nog stevig vastzit en of er geen water in de plooien blijft staan.

Waar schimmel graag zit

Schimmel zoekt koude, vochtige hoeken waar weinig lucht beweegt: achter kasten en kastjes, in de bergruimte onder de kooien, langs de romp waar de wand koud blijft. Schuif waar het kan spullen een stukje van de wand zodat er lucht langs kan, en laat kastdeurtjes en laden op een kier staan.

Kijk er in de winter af en toe naar

Een boot die vier maanden onbewaakt blijft staan, is een gok. Univé raadt aan om tijdens de winter regelmatig te controleren of de boot nog goed kan luchten. Een bezoek van tien minuten om de paar weken volstaat meestal. Zie je condens op de ramen, ruik je iets muffs of voelt een matras klam aan? Dan is het tijd om extra te ventileren en alles droog te wrijven voor er schimmel op komt.

Verwarm je aan boord?

Dan hoort er verse lucht bij, en niet alleen tegen het vocht. Een kachel of verwarming in een gesloten kajuit brengt ook het risico op koolmonoxide mee. Wat je daartegen doet, lees je in onze blog Koolmonoxide aan boord: de stille dreiging die je niet ruikt.

Eerst winterklaar, dan droog

Vocht aanpakken is maar één onderdeel van overwinteren. Motor, water, gas en accu vragen ook aandacht. De volledige lijst staat in onze checklist Boot winterklaar maken.

Zin om de winter nuttig te gebruiken?

Terwijl je boot droog staat te wachten, kan jij je theorie al bijspijkeren of voor het eerst starten. Onze opleidingen vind je op www.vaarschool.be.