Je vaart op het Schelde-estuarium of langs de Vlaamse kust. Iemand glijdt uit en belandt in het water. Of je boot begint te zinken. Je hebt een paar seconden om te handelen — en dan is het fijn als je het juiste noodbaken al aan boord hebt.
Drie soorten bestaan er: EPIRB, PLB en AIS-MOB. Ze lijken op elkaar, maar werken compleet anders. Hier lees je wat elk type doet, wanneer je het nodig hebt, en welke keuze het meest logisch is voor jouw situatie als Belgische pleziervaarder.
EPIRB: het zwaarste geschut
Een EPIRB (Emergency Position Indicating Radio Beacon) is een noodbaken dat vastgemonteerd wordt op het schip. Bij activatie — manueel of automatisch bij watercontact — stuurt het een 406 MHz-signaal via het internationale COSPAS-SARSAT-satellietsysteem. Reddingsdiensten wereldwijd ontvangen je GPS-coördinaten samen met de gegevens van je vaartuig.
Een EPIRB is ideaal voor open zee of grote wateren ver van de kust. Het bereik is onbeperkt: of je nu in de Noordzee vaart of de Atlantische Oceaan oversteekt — het signaal komt altijd aan. De keerzijde? Het apparaat is groter, zwaarder en duurder dan de alternatieven.
In België is het gebruik van een EPIRB aan boord gekoppeld aan het SRC-marifoonbrevet. Je moet het apparaat ook registreren en voorzien van een MMSI-nummer. Dat laatste verkrijg je bij het BIPT.
PLB: draag je bescherming bij je
Een PLB (Personal Locator Beacon) werkt op hetzelfde COSPAS-SARSAT-systeem als de EPIRB, maar is kleiner, draagbaar en persoonsgebonden. Je bevestigt het aan je reddingsvest of draagt het bij je. Ideaal voor wie alleen vaart, of voor situaties waarbij je ver van de boot terechtkomt.
Het praktische voordeel: een PLB werkt ook aan land. Bergbeklimmers, duikers en lone sailors gebruiken PLB’s in noodsituaties. De actieduur is iets korter dan bij een EPIRB, maar voor de meeste pleziervaartscenario’s maakt dit geen verschil.
In België mag je een PLB licentievrij gebruiken, mits geregistreerd op de officiële COSPAS-SARSAT-website.
AIS-MOB: snel en lokaal
Een AIS-MOB (Man Overboard) baken is een heel ander instrument. Het stuurt geen signaal via satelliet, maar via AIS — het systeem dat schepen met elkaar en met walposten verbindt. Wanneer iemand overboord gaat en de MOB-baken activeert, ontvangen alle vaartuigen in de omgeving met een AIS-ontvanger onmiddellijk een alarm met de exacte GPS-positie.
Het grote voordeel: reactiesnelheid. Een AIS-MOB kan in enkele minuten het dichtstbijzijnde vaartuig alarmeren — levensreddend als er snel gereageerd kan worden. De beperking: als er geen schepen in de buurt zijn met AIS-ontvangst, is het signaal nutteloos.
Welke kies jij?
Voor de meeste Belgische pleziervaarders die op binnenwateren of kustnabij varen, is een PLB gecombineerd met een AIS-MOB de meest praktische combinatie. Wie oceaantochten maakt of ver op zee vaart, kiest voor een EPIRB als ruggengraat van het noodplan.
Geen van deze drie is wettelijk verplicht voor pleziervaartuigen in België voor de meeste vaargebieden — maar ze kunnen wel het verschil zijn tussen leven en dood.
Meer weten over de veiligheidsregels die gelden voor Belgische pleziervaarders? We bespreken dat uitgebreid in onze cursussen stuurbrevet.
👉 Ontdek het cursusaanbod opdeze website!